Σε συμφωνία για τις έκτακτες ρυθμίσεις μείωσης της κατανάλωσης φυσικού αερίου εν όψει του δύσκολου χειμώνα που έρχεται κατέληξαν τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη σύνοδο των υπουργών αρμόδιων για ζητήματα Ενέργειας στις Βρυξέλλες το μεσημέρι της Τρίτης, όπως ανακοίνωσε η τσεχική Προεδρία της ΕΕ.
“Δεν επρόκειτο τελικά για Mission Impossible! Οι υπουργοί κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για τη μείωση της ζήτησης για φυσικό αέριο πριν από τον ερχόμενο χειμώνα”, σημείωσε ο λογαριασμός της Τσεχίας, η οποία ασκεί την προεδρία της ΕΕ το τρέχον εξάμηνο, στο Twitter.
Το σχέδιο μετατρέπει την εθελοντική περικοπή-στόχο 15% στην κατανάλωση φυσικού αερίου σε υποχρεωτική εάν παραστεί έκτακτη ανάγκη – για παράδειγμα, μια σχεδόν καθολική διακοπή των ροών από πλευράς Ρωσίας, μολονότι διατηρεί σημαντικές δυνατότητες εξαιρέσεων για ευάλωτες χώρες ή για χώρες που εξαρτώνται πλήρως από το εσωτερικό δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου της Ένωσης.
Η Ουγγαρία ήταν η μόνη χώρα που καταψήφισε το σχέδιο, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου Claude Turmes.
Η μείωση των ροών από πλευράς Ρωσίας από την Τετάρτη στο 20% της χωρητικότητας του Nord Stream 1 κάνουν ακόμη πιο δύσκολη την επίτευξη του στόχου για πλήρωση των αποθηκευτικών χώρων φυσικού αερίου της ΕΕ στο 80% πριν τον χειμώνα και επιβάλλουν έτσι τις -αρχικά εθελοντικές – περικοπές.
Οι νέοι κανόνες αναμένεται να γίνουν μέρος του Δικαίου της ΕΕ εντός των επόμενων ημερών. Αποτελούν, όπως δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Sven Giegold, ένα “πρωτόγνωρο βήμα εκδήλωσης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης”. Τα κράτη μέλη “τα οποία δεν εισάγουν καθόλου ρωσικό φυσικό αέριο δείχνουν την υποστήριξή τους στα υπόλοιπα και δεσμεύονται να μειώσουν την κατανάλωση. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ”.
Τι αποφασίστηκε
Το Συμβούλιο συμφώνησε ότι τα κράτη μέλη που δεν είναι διασυνδεδεμένα με δίκτυα φυσικού αερίου άλλων κρατών μελών εξαιρούνται από τις υποχρεωτικές μειώσεις φυσικού αερίου καθώς δεν θα μπορούν να απελευθερώσουν σημαντικούς όγκους φυσικού αερίου προς όφελος άλλων κρατών μελών. Τα κράτη μέλη των οποίων τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι συγχρονισμένα με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εξαιρούνται επίσης, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος κρίσης εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια.
Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν παρέκκλιση για να προσαρμόσουν τις υποχρεώσεις τους για μείωση της ζήτησης εάν έχουν περιορισμένες διασυνδέσεις με άλλα κράτη μέλη και μπορούν να αποδείξουν ότι οι εξαγωγικές ικανότητες διασύνδεσης ή η εγχώρια υποδομή LNG τους χρησιμοποιούνται για την ανακατεύθυνση φυσικού αερίου σε άλλα κράτη μέλη στο έπακρο.
Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να ζητήσουν παρέκκλιση εάν έχουν υπερβεί τους στόχους πλήρωσης αποθήκευσης αερίου, εάν εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αέριο ως πρώτη ύλη για κρίσιμες βιομηχανίες ή εάν η κατανάλωση αερίου τους έχει αυξηθεί τουλάχιστον κατά 8% το περασμένο έτος σε σύγκριση με τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Τα κράτη μέλη συμφώνησαν να αυξήσουν τον ρόλο του Συμβουλίου για την ενεργοποίηση “συναγερμού της Ένωσης”. Η ειδοποίηση θα ενεργοποιηθεί με εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής. Η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση για την ενεργοποίηση “συναγερμού της Ένωσης” σε περίπτωση σημαντικού κινδύνου σοβαρής έλλειψης αερίου ή εξαιρετικά υψηλής ζήτησης αερίου ή εάν πέντε ή περισσότερα κράτη μέλη που έχουν κηρύξει συναγερμό σε εθνικό επίπεδο ζητήσουν από την Επιτροπή να το κάνεις.
Κατά την επιλογή μέτρων μείωσης της ζήτησης, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα σε μέτρα που δεν επηρεάζουν προστατευμένους πελάτες, όπως νοικοκυριά και βασικές υπηρεσίες για τη λειτουργία της κοινωνίας, όπως κρίσιμες οντότητες, υγειονομική περίθαλψη και άμυνα. Πιθανά μέτρα περιλαμβάνουν τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, μέτρα για την ενθάρρυνση της αλλαγής καυσίμου στη βιομηχανία, εθνικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης, στοχευμένες υποχρεώσεις για μείωση της θέρμανσης και ψύξης και μέτρα που βασίζονται στην αγορά, όπως οι πλειστηριασμοί μεταξύ εταιρειών.
Τα κράτη μέλη θα επικαιροποιούν τα εθνικά τους σχέδια έκτακτης ανάγκης που καθορίζουν τα μέτρα μείωσης της ζήτησης που σχεδιάζουν και θα αναφέρουν τακτικά στην Επιτροπή την πρόοδο των σχεδίων τους.
Η ρύθμιση είναι ένα εξαιρετικό και έκτακτο μέτρο, που προβλέπεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, θα ισχύει για ένα έτος και η Επιτροπή θα προβεί σε επανεξέταση για να εξετάσει την παράτασή του υπό το φως της γενικής κατάστασης του εφοδιασμού με φυσικό αέριο στην ΕΕ, έως τον Μάιο του 2023.
Το κείμενο που συμφωνήθηκε σήμερα θα εγκριθεί επίσημα μέσω γραπτής διαδικασίας. Η γραπτή διαδικασία θα κινηθεί και θα ολοκληρωθεί τις επόμενες ημέρες, μετά από τεχνικές αναθεωρήσεις του κειμένου.
capital.gr