Η επόμενη Παρασκευή 20 Νοεμβρίου είναι η πιο κρίσιμη ημερομηνία για το Ταμείο Ανάκαμψης. Και αυτό γιατί έως τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να στείλει την προκαταρκτική αξιολόγηση των τελικών αιτημάτων πληρωμής που υπέβαλαν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Για την Ελλάδα το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο, καθώς αναμένεται έγκριση για σχεδόν το ένα τρίτο των 35,95 δισ. ευρώ που της αναλογούν.
Έτσι και αλλιώς το έργο που καλείται να ολοκληρώσει η Κομισιόν είναι τεράστιο. Σύμφωνα με σημείωμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όλα τα κράτη μέλη υπέβαλαν τα τελευταία τους αιτήματα έως τις 30 Σεπτεμβρίου και στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκονται υπό εξέταση 32 αιτήματα πληρωμής συνολικού ύψους 132 δισ. ευρώ. Όμως για την Ελλάδα η αγωνία είναι διπλή για δύο βασικούς λόγους.
Πρώτον, γιατί το ελληνικό πρόγραμμα είναι οπισθοβαρές με τα μεγαλύτερα ποσά και τα περισσότερα ορόσημα που πρέπει να καλυφθούν να βρίσκονται στο δεύτερο μισό της διάρκειάς του. Και δεύτερον, γιατί πέρα από τα τελευταία αιτήματα που υποβλήθηκαν στις Βρυξέλλες από την Αθήνα στις 29 Σεπτεμβρίου, εκκρεμεί ακόμη η έγκριση των προτελευταίων δόσεων, περίπου 4,6 δισ. ευρώ, που υποβλήθηκαν τον περασμένο Μάιο.
Κάπως έτσι η χώρα μας βρίσκεται στην 22η θέση μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ ως προς τους πόρους που έχει εισπράξει. Σε επίπεδο ΕΕ,, έχουν εκταμιευθεί περίπου 450 δισ. ευρώ από τα 573 δισ. του Μηχανισμού, δηλαδή το 79%, ενώ η χώρα μας έχει εισπράξει περίπου το 69% του ελληνικού προγράμματος. Χαμηλότερα ποσοστά από την Ελλάδα καταγράφουν μόνο η Κύπρος, η Ρουμανία, η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο και η Ουγγαρία, ενώ η Δανία είναι η μόνη χώρα που έχει εισπράξει ήδη ολόκληρο το πακέτο της.
Ανάλογη είναι η εικόνα στα ορόσημα. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Κομισιόν, σε επίπεδο ΕΕ έχουν ικανοποιηθεί 4.082 από τα 5.981 ορόσημα και στόχους, περίπου το 68%, ενώ τα δύο ελληνικά διπλά αιτήματα που εξετάζονται καλύπτουν 170 από τα 370 ορόσημα του σχεδίου, δηλαδή το 46%. Δηλαδή σχεδόν το ένα στα δύο ελληνικά ορόσημα κρίνεται στις Βρυξέλλες μέσα στους δύο τελευταίους μήνες του προγράμματος. Ανάμεσά τους βρίσκονται η εξοικονόμηση δαπανών υγείας και η μείωση του clawback κατά 300 και 400 εκατ. ευρώ, η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, το νέο πληροφοριακό σύστημα δημοσίων συμβάσεων, τα ηλεκτρικά αστικά λεωφορεία της Θεσσαλονίκης και η αποκατάσταση οδικών τμημάτων μετά τις κακοκαιρίες Daniel και Elias.
Η αισιοδοξία και το απαιτητικό χρονοδιάγραμμα
Τόσο στην Αθήνα όσο και στις Βρυξέλλες επικρατεί αισιοδοξία για «λευκό καπνό» τις επόμενες ημέρες. Η 20η Νοεμβρίου δεν είναι δεσμευτική για την Κομισιόν, αυτό όμως που είναι «γραμμένο στην πέτρα» και δεν μπορεί να αλλάξει είναι ότι οι τελικές πληρωμές θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η 20η Νοεμβρίου είναι ουσιαστικά η τελευταία ημερομηνία κατά την οποία η Κομισιόν μπορεί να δώσει προκαταρκτική αξιολόγηση αφήνοντας αρκετό χρονικό διάστημα για την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή της ΕΕ ώστε να γνωμοδοτήσει έως τις 8 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα η Κομισιόν στοχεύει να εκδώσει τις αποφάσεις πληρωμής έως τις 18 Δεκεμβρίου.
