Η Ισπανία κερδίζει 1-0 την Αργεντινή στον τελικό του Μουντιάλ: 50 εκατ. δολάρια από τη FIFA και μετρήσιμη αλλά πρόσκαιρη ώθηση στην οικονομία…
Ενα γκολ του Φεράν Τόρες στο 106ο λεπτό χάρισε στην Ισπανία έναν δεύτερο παγκόσμιο τίτλο, 16 χρόνια μετά τη Νότια Αφρική, και αμέσως αναζωπύρωσε ένα γνώριμο ερώτημα: κάνει άραγε η νίκη μια χώρα πραγματικά πλουσιότερη;
Το άμεσο χρηματικό έπαθλο είναι αρκετά απλό.
Η FIFA καταβάλλει στην ομοσπονδία της πρωταθλήτριας χώρας ένα ποσό-ρεκόρ 50 εκατ. δολαρίων (43,7 εκατ. ευρώ), αυξημένο από τα 42 εκατ. δολάρια (36,7 εκατ. ευρώ) που είχε εισπράξει η Αργεντινή το 2022, από ένα συνολικό χρηματικό ταμείο 655 εκατ. δολαρίων (572 εκατ. ευρώ) που μοιράζεται στο διευρυμένο τουρνουά με 48 ομάδες.
Η ισπανική ομοσπονδία αποφασίζει πόσα θα μοιραστούν στην ομάδα, το τεχνικό επιτελείο και την ευρύτερη υποστηρικτική ομάδα, ενώ ό,τι περισσέψει χρηματοδοτεί τα λειτουργικά κόστη και τα αναπτυξιακά προγράμματα της RFEF, με κάθε πληρωμή να φορολογείται.
Οι ισπανικές αρχές υπολογίζεται ότι θα εισπράξουν περίπου 6 εκατ. ευρώ από τους 17 ποδοσφαιριστές της αποστολής που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ισπανίας, εκ των οποίων τα περισσότερα, περίπου 4,4 εκατ. ευρώ, θα καταλήξουν στην κρατική φορολογική υπηρεσία, με μικρότερα μερίδια στα ταμεία της Ναβάρα και της Χώρας των Βάσκων.
Το μακροοικονομικό ερώτημα είναι πιο δύσκολο να απαντηθεί.
Σύμφωνα με μελέτη του 2024 από τον οικονομολόγο Μάρκο Μέλο του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν, που δημοσιεύθηκε στο Oxford Bulletin of Economics and Statistics, η κατάκτηση του Μουντιάλ ενισχύει τον ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της πρωταθλήτριας χώρας τουλάχιστον κατά 0,48% στα δύο τρίμηνα μετά τον τελικό, προτού η επίδραση εξασθενήσει, αν και το δείγμα των πρωταθλητριών χωρών στην έρευνα είναι αναπόφευκτα περιορισμένο.
Φαίνεται ότι ο καταλύτης δεν είναι οι δαπάνες για τις γιορτές, αλλά οι εξαγωγές, που αυξάνονται κατά πέντε έως έξι ποσοστιαίες μονάδες ταχύτερα, καθώς ο τίτλος λειτουργεί σαν μια παγκόσμια διαφημιστική καμπάνια για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της χώρας.
Τι δείχνει η ιστορία για το οικονομικό όφελος των πρωταθλητών
Αν εφαρμοστεί στην ισπανική οικονομία των 1,69 τρισ. ευρώ, αυτή η εκτιμώμενη ώθηση αντιστοιχεί σε περίπου 4 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τον Πέδρο Σάντα Κρους, διευθυντή της Freedom24 Iberia, ο οποίος πάντως επισημαίνει ότι το ίδιο το έπαθλο της FIFA ισοδυναμεί με περίπου ένα τέταρτο της ωριαίας εγχώριας παραγωγής.
Και η εικόνα της εγχώριας γιορτής αποδεικνύεται επίσης παραπλανητική.
Οι συναλλαγές σε μπαρ και εστιατόρια αυξήθηκαν κατά 36% στη διάρκεια των αγώνων της Ισπανίας στη φάση των ομίλων, με κορύφωση το 66% στη Σεβίλλη, σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας πληρωμών Square που επικαλείται ο Σάντα Κρους, αλλά μεγάλο μέρος αυτών των ποσών δεν είναι νέα χρήματα, απλώς δαπάνες που μεταφέρθηκαν από άλλους τομείς.
Οι εκδηλώσεις για τη νίκη αναμένεται να έχουν παρόμοιο αποτέλεσμα, με πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους να προβλέπεται ότι θα βγουν στους δρόμους της Μαδρίτης για να υποδεχθούν την ομάδα που κατέκτησε τον τίτλο.
Το ίδιο το παρελθόν της Ισπανίας προσφέρει την πιο σαφή προειδοποίηση απέναντι στις υπερβολικές προσδοκίες.
Η κατάκτηση του τίτλου το 2010 ήρθε σε μια περίοδο όπου η ανεργία βρισκόταν γύρω στο 20% και η οικονομία γλιστρούσε προς μια διάσωση του τραπεζικού συστήματος, χωρίς το κύπελλο να αλλάξει τίποτε από αυτά.
Η έρευνα του Μέλο δεν εντοπίζει επίσης σημαντική επίδραση στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη για τις διοργανώτριες χώρες.
