«Γίνε Ηρωας του Διαδικτύου» – Περισσότεροι από 25.000 εκπαιδευτικοί και 700.000 μαθητές εκπαιδεύτηκαν στην ψηφιακή ασφάλεια από το 2020 – Εμφαση στη συμπερίληψη και στις ευάλωτες ομάδες παιδιών
Με αφορμή την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου, μια παγκόσμια πρωτοβουλία αφιερωμένη στην προώθηση της ασφαλούς, υπεύθυνης και δημιουργικής χρήσης του διαδικτύου, αναδεικνύεται η ανάγκη για συστηματική και ουσιαστική εκπαίδευση παιδιών και εφήβων στον ψηφιακό κόσμο.
Σε αυτό το πλαίσιο, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Γίνε Ηρωας του Διαδικτύου» ξεχωρίζει ως μία από τις πιο οργανωμένες και μακροχρόνιες παρεμβάσεις ψηφιακής ασφάλειας για παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα, προσφέροντας σταθερά γνώσεις, δεξιότητες και αξίες που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των νέων στο διαδίκτυο.
Το πρόγραμμα είναι εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και παρέχει στους εκπαιδευτικούς ολοκληρωμένα εργαλεία για τη διδασκαλία της ασφαλούς, υπεύθυνης και κριτικής χρήσης του διαδικτύου.
Σήμερα εφαρμόζεται σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης – από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο, τόσο στο σχολικό πλαίσιο όσο και σε μη τυπικά περιβάλλοντα μάθησης, προσαρμοσμένα στις ανάγκες της σύγχρονης παιδικής και εφηβικής καθημερινότητας. Το πρόγραμμα αφορά στην ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων ψηφιακής ιθαγένειας και ψηφιακής ασφάλειας, με θεματικές που περιλαμβάνουν την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την ασφάλεια από απάτες και phishing, την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, την αντιμετώπιση του διαδικτυακού εκφοβισμού, την υπεύθυνη επικοινωνία, την ασφαλή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης κ.α.
Η δράση υλοποιείται από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας με χρηματοδότηση μέσω του οργανισμού School with Class, στο πλαίσιο χρηματοδότησης του Google.org και περιλαμβάνει διαδικτυακά επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων και βαθμίδων.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από το 2020 περισσότεροι από 25.000 εκπαιδευτικοί και πάνω από 700.000 μαθητές και μαθήτριες έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμπερίληψη παιδιών από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Από τους συμμετέχοντες, περίπου 7 % ανήκαν σε αυτές τις ευάλωτες ομάδες, οι οποίες περιλαμβάνουν:
· Παιδιά στο φάσμα του αυτισμού
· Παιδιά με χρόνιες ασθένειες
· Παιδιά με αναπηρία όρασης
· Παιδιά με συναισθηματικές και συμπεριφορικές δυσκολίες
· Παιδιά με νοητική αναπηρία
· Παιδιά με μεταναστευτική εμπειρία
Στον ιστότοπο https://bia4all.eu/gr/ του προγράμματος παρουσιάζεται μια ολοκληρωμένη εικόνα των δράσεων που έχουν υλοποιηθεί με ευάλωτες ομάδες παιδιών στην Ελλάδα, καθώς και σε 11 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, με στόχο τη συνεχή προσαρμογή του προγράμματος «Γίνε Ήρωας του Διαδικτύου» ώστε να ανταποκρίνεται σε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και να διασφαλίζει τη συμπερίληψη και την ισότιμη συμμετοχή των ευάλωτων παιδιών.
Η επιστημονικά υπεύθυνη του προγράμματος καθηγήτρια και συνεργαζόμενη ερευνήτρια του Ινστιτούτου Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας Βιβή Φραγκοπούλου επισημαίνει: «Η ψηφιακή ασφάλεια συνιστά κρίσιμο παράγοντα κοινωνικής ένταξης και εκπαιδευτικής ισότητας. Για παιδιά και εφήβους που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων αυξάνει τον κίνδυνο αποκλεισμού και έκθεσης σε διαδικτυακούς κινδύνους. Το πρόγραμμα Γίνε Ήρωας του Διαδικτύου σχεδιάστηκε με παιδαγωγικά και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, ώστε να ενισχύει την ασφαλή πλοήγηση, την κριτική σκέψη και την ψηφιακή ανθεκτικότητα, διασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στη γνώση και την προστασία για όλα τα παιδιά.»
Τρεις κύκλοι επιμόρφωσης
Το «Γίνε Ηρωας του Διαδικτύου» αναπτύσσεται σε τρεις διακριτούς κύκλους:
• για παιδιά Νηπιαγωγείου και πρώτων τάξεων Δημοτικού,
• για παιδιά Δημοτικού,
• για μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου και Λυκείου.
Για τις μικρότερες ηλικίες, το πρόγραμμα ενισχύεται με παιχνιδοποιημένες εκπαιδευτικές πρακτικές, αξιοποιώντας το διαδικτυακό παιχνίδι Interland, μετατρέποντας την εκπαίδευση στην ψηφιακή ασφάλεια σε βιωματική εμπειρία.
Το πρόγραμμα συγκαταλέγεται στα προτεινόμενα Προγράμματα & Εφαρμογές των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων 21+ για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο, στον θεματικό άξονα «Ζω καλύτερα – Ευ Ζην», μέσω του Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή από εδώ:
https://be-internet-awesome.gr/bia_calendar/
Σε όλους τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς χορηγούνται βεβαιώσεις παρακολούθησης.
Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου: Η Εκπαίδευση στην Τεχνητή Νοημοσύνη ως Πυλώνας Ψηφιακής Ασφάλειας
Η ραγδαία ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην καθημερινότητα των παιδιών και των νέων καθιστά αναγκαία την ουσιαστική εκπαίδευσή τους γύρω από το πώς λειτουργεί, ποιες δυνατότητες προσφέρει και ποιους κινδύνους μπορεί να εμπεριέχει. Με αφορμή την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου, αναδεικνύεται η σημασία της γνώσης και της κριτικής κατανόησης της ΤΝ ως βασικό πυλώνα της σύγχρονης ψηφιακής ασφάλειας.
Σε μια εποχή όπου τα παιδιά έρχονται σε επαφή με συστήματα ΤΝ μέσα από μηχανές αναζήτησης, εφαρμογές, παιχνίδια και κοινωνικά δίκτυα, η ψηφιακή ασφάλεια δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην προστασία από ακατάλληλο περιεχόμενο ή διαδικτυακούς κινδύνους. Επεκτείνεται στην ικανότητα των παιδιών να κατανοούν πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις από τα συστήματα ΤΝ, ποιος ρόλος παίζουν τα δεδομένα και ποια είναι τα όρια και οι περιορισμοί της τεχνολογίας.
Σε αυτήν την ανάγκη έρχεται να απαντήσει το Experience AI. Ένα καινοτόμο διεθνές εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει στόχο να βοηθήσει παιδιά και νέους να γνωρίσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη με τρόπο κατανοητό, υπεύθυνο και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο. Το πρόγραμμα έχει αναπτυχθεί από το Google DeepMind σε συνεργασία με το Raspberry Pi Foundation και υλοποιείται σε σχολεία και σε μη τυπικά περιβάλλοντα μάθησης στην Ελλάδα και στην Κύπρο από το Ινστιτούτο Πληροφορικής του ΙΤΕ. Μέσα από καινοτόμους πόρους, οι εκπαιδευτικοί εφοδιάζονται με σύγχρονα εργαλεία, μεθόδους και διδακτικό υλικό που ενισχύουν τη μαθησιακή διαδικασία. Προσφέρεται ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό υλικό βασισμένο σε αυστηρή έρευνα – σχέδια μαθημάτων, δραστηριότητες, βίντεο και παρουσιάσεις – ειδικά προσαρμοσμένο για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου, ενώ μπορούν να επωφεληθούν και μαθητές μεγαλύτερων τάξεων Δημοτικού σχολείου.
«Η ψηφιακή ασφάλεια σήμερα περιλαμβάνει και την κατανόηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Με αφορμή την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου, το Experience AI αναδεικνύει τη σημασία του να δώσουμε στα παιδιά γνώση και εργαλεία, ώστε να χρησιμοποιούν την ΤΝ με κριτική σκέψη, ασφάλεια και υπευθυνότητα», αναφέρει η επιστημονικά υπεύθυνη του έργου, καθηγήτρια και συνεργαζόμενη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας Βιβή Φραγκοπούλου.
Ήδη στην Ελλάδα στη διάρκεια ενός χρόνου έχουν επιμορφωθεί περίπου 4000 εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων και έχουν επωφεληθεί περισσότεροι από 242.000 μαθητές εκ των οποίων οι 17.500 ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες. Το πρόγραμμα προτείνεται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Το πρόγραμμα από το Σεπτέμβριο του 2026 υλοποιείται και στα σχολεία της Κύπρου έχοντας λάβει την επίσημη έγκριση και στήριξη του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κύπρου. Η σχετική ανακοίνωση έχει αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου.
Σεμινάρια Experience AI
Μέσα από διαδραστικές δραστηριότητες και βιωματικές ασκήσεις, οι μαθητές και οι μαθήτριες:
• μαθαίνουν τι είναι και τι δεν είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη,
• κατανοούν βασικές έννοιες όπως τα δεδομένα, οι αλγόριθμοι και η μηχανική μάθηση,
• Χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και αναπτύσσουν τις δικές τους εφαρμογές ώστε να κατανοήσουν σε βάθος τις τεχνικές,
• αναπτύσσουν κριτική σκέψη απέναντι στο περιεχόμενο και τις αποφάσεις που παράγονται από συστήματα ΤΝ,
• συνδέουν τη χρήση της τεχνολογίας με ζητήματα ασφάλειας, δικαιοσύνης και υπευθυνότητας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μη ανθρωπομορφική προσέγγιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και στην καλλιέργεια κρίσιμων ψηφιακών δεξιοτήτων, που επιτρέπουν στα παιδιά να κινούνται με ασφάλεια, υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον. Παράλληλα, αναδεικνύονται και οι επαγγελματικές προοπτικές που διαμορφώνονται στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της ΤΝ. Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσα από τρεις κύκλους επιμορφωτικών διαδικτυακών σεμιναρίων για εκπαιδευτικούς, οι οποίοι καλύπτουν όλες τις βασικές έννοιες της τεχνητής νοημοσύνης και της μηχανικής μάθησης:
Μέρος Α:
• Τι είναι το AI;
• Πώς μαθαίνουν οι υπολογιστές από δεδομένα
• Προκαταλήψεις εντός, προκαταλήψεις εκτός
Μέρος Β:
• Δέντρα απόφασης
• Επίλυση προβλημάτων με μοντέλα ML
• Ασφάλεια στο ΑΙ
Μέρος Γ:
• Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLM)
• Οικοσυστήματα και AI – Βιολογία
• Σταδιοδρομία στο ΑΙ
Οι εκπαιδευτικοί που θα παρακολουθήσουν τουλάχιστον δύο από τα τρία σεμινάρια θα λάβουν επίσημο Πιστοποιητικό Παρακολούθησης υπογεγραμμένο από την Google Deep Mind και το Raspberry Pi Foundation.
Με το Experience AI, οι μαθητές γνωρίζουν από κοντά μια τεχνολογία που αλλάζει τον κόσμο μας, ενώ οι εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων αποκτούν έτοιμο, σύγχρονο και εύχρηστο υλικό που ενισχύει τη διδασκαλία τους και καλλιεργεί δεξιότητες του μέλλοντος.
Oι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν τα σεμινάρια μπορούν να εγγραφούν στον παρακάτω σύνδεσμο: https://www.experience-ai.gr/
Το υλικό του προγράμματος είναι διαθέσιμο εδώ: rpf.io/exai-forth
