Η Παραμονή των Θεοφανείων είναι ημέρα αυστηρής νηστείας, κατά την οποία νηστεύουμε ακόμη και από λάδι, ενώ δεν καταναλώνονται ούτε θαλασσινά χωρίς αίμα.
Η νηστεία αυτή έχει τις ρίζες της στο αρχαίο εκκλησιαστικό έθος, σύμφωνα με το οποίο πριν από μεγάλες δεσποτικές εορτές προηγείται μία ημέρα καθολικής νηστείας της Εκκλησίας. Αρχικά συνδεόταν με την προετοιμασία των κατηχουμένων για το Βάπτισμα, αλλά κυρίως λειτουργεί ως τρόπος πνευματικής προπαρασκευής, με εγκράτεια, προσευχή και εσωτερική εγρήγορση.
Σημειώνεται ότι η νηστεία δεν σχετίζεται με την πόση του αγιασμού, καθώς ο αγιασμός τελείται και την παραμονή, ακόμη και σε περιπτώσεις που η ημέρα δεν είναι νηστίσιμη, όπως όταν συμπίπτει με Σάββατο ή Κυριακή.
Η 5η Ιανουαρίου μάς καλεί να σταθούμε με σιωπή και προσευχή στο κατώφλι των Θεοφανείων, της μεγάλης εορτής της φανέρωσης της Αγίας Τριάδας.
