Ο εαυτός μας είναι απρόβλεπτος και, συχνά, μας εκπλήσσει, άλλοτε ευχάριστα και, κάποιες φορές, δυσάρεστα (ελπίζω όχι για πολύ, καθώς η ζωή μάς δίνει πάντοτε τη δυνατότητα –εφόσον έχουμε επιβιώσει από μία κατάσταση- να προχωρήσουμε σε διορθωτικές ενέργειες). Ίσως, κάποια στιγμή, στη ζωή σας να νιώσατε ότι έχετε χάσει τον αληθινό σας εαυτό. Νιώθετε δηλαδή ότι αυτά τα οποία κάνετε και ζείτε δεν σας αντιπροσωπεύουν, δεν είστε ο αληθινός σας εαυτός. Αυτή μπορεί να είναι μία εξαιρετικά άβολη στιγμή, συνοδευόμενη από έντονα και αρνητικά συναισθήματα, όπως ανησυχία, θυμό, άγχος, λύπη. Στην πραγματικότητα όμως, είναι ίσως η μεγαλύτερη ευκαιρία που σας δίνεται στη ζωή: Να ξανα-ανακαλύψετε, να έρθετε σε επαφή και, τελικά, να βιώσετε, να γίνετε ο αληθινός σας εαυτός. Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν είναι πάντοτε εύκολη. Μπορεί να είναι μία μεγάλη σε διάρκεια και επίπονη εσωτερική διεργασία, η οποία δεν έχει συγκεκριμένο τέλος, καθώς «τα πάντα ρει», όπως γνωρίζουμε από τον Ηράκλειτο. Οι συνθήκες στην κοινωνία και στη ζωή μας αλλάζουν συνεχώς. Μεγαλώνουμε, οι σχέσεις μας με άλλα πρόσωπα «περνάνε από χίλια κύματα», οπότε είναι μάλλον αναμενόμενο να «χάσουμε» και να χρειαστεί να ξαναβρούμε τον αληθινό μας εαυτό πολλές φορές. Και είναι σημαντικό αυτό να το κάνουμε, όσο δύσκολο και συχνά επίπονο κι αν είναι, καθώς αποτελεί «μονόδρομο» για τη διατήρηση της εσωτερικής μας ισορροπίας και ηρεμίας. Από την οποία φυσικά επηρεάζονται και όλες οι άλλες σχέσεις μας, η προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική μας ζωή.
Πως μοιάζει όμως η διαδικασία μίας συνάντησης με τον αληθινό μας εαυτό; Πως μπορεί να νιώσουμε όταν βρεθούμε αντιμέτωποι με την «γυμνή» αλήθεια μας; Καθώς όλοι οι άνθρωποι είναι μοναδικοί, είναι δύσκολο να μπορέσουμε να προβλέψουμε την συναισθηματική κατάσταση ενός προσώπου που έρχεται σε επαφή, για πρώτη ή νιοστή φορά, με την «ουσία» της ύπαρξής του, τις βαθύτερες ανάγκες, επιθυμίες και επιδιώξεις του. Ένα συχνό ερώτημα που απευθύνουμε στα παιδιά είναι: «τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις». Αν και οι περισσότεροι περιμένουμε από τα παιδιά να μας πουν για το επάγγελμα που θα ήθελαν να ακολουθήσουν, κάποιες φορές οι απαντήσεις που δίνουν τα παιδιά έχουν να κάνουν μ’ αυτό που θα ήθελαν να γίνουν πραγματικά και δεν περιορίζεται στον επαγγελματικό μόνο τομέα. Έτσι, κάποιο αγοράκι μπορεί να πει «θα ήθελα να γίνω σαν τον μπαμπά μου» ή «θέλω να γίνω ο σούπερμαν» κι ένα κοριτσάκι μπορεί να πει «θέλω να γίνω η πριγκίπισσα Μπάρμπι». Και βέβαια, ο καθένας από εμάς μπορεί πραγματικά να γίνει αυτό που θέλει, ακόμη και εντός των ασφυκτικών ορίων που θέτει πολλές φορές η κοινωνία μας ή άλλες πρακτικές δυσκολίες που υπάρχουν. Το αγοράκι που θέλει να γίνει σαν τον μπαμπά του, έχει εντοπίσει ενδεχομένως κάποιες αρετές ή πλεονεκτήματα που έχει ο πατέρας του και, κάλλιστα, μπορούν να γίνουν οι βασικές αρχές στη ζωή του. Αντίστοιχα, δεν είναι απαραίτητο κάποιος να έχει τις υπερδυνάμεις του σούπερμαν για να αναλάβει κάποιες ηρωικές αποστολές στη ζωή του, ενώ η ομορφιά, η ευγένεια, οι καλοί τρόποι και, κυρίως, οι κοινωνικές επαφές και τα ταξίδια της πριγκίπισσας Μπάρμπι, μπορεί να είναι μία καλή κατεύθυνση ζωής για μία νεαρή κοπέλα. Κάτι που φυσικά μπορεί να αλλάξει αργότερα.
Ερχόμενοι αντιμέτωποι με τον εαυτό μας, είναι πολύ πιθανό να νιώσουμε αδύναμοι, εύθραυστοι και ευάλωτοι. Και είναι σημαντικό να το νιώσουμε αυτό καθώς, η αδυναμία, είναι ένα από τα κύρια ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Δεν γεννιόμαστε υπερ-ήρωες, αλλά μπορούμε να εξελιχθούμε σε ανθεκτικά άτομα και με ισχυρά κοινωνικά αντανακλαστικά, αξιοποιώντας τις εμπειρίες μας και ασκώντας τις κοινωνικές και άλλες δεξιότητές μας. Η συνειδητοποίηση όμως της αδυναμίας μας, του γεγονότος ότι «από τη μια στιγμή στην άλλη μπορεί να βρεθούμε στο απόλυτο μηδέν», είναι μία κορυφαία και αποκαλυπτική στιγμή στη ζωή του κάθε ανθρώπου. Είναι η στιγμή της συνειδητοποίησης των πραγματικών μας ορίων και δυνατοτήτων, που φυσικά δεν είναι αυστηρά καθορισμένα καθώς, καθημερινά, από μέσα μας μπορεί να αναδύονται νέες δυνάμεις, ταλέντα και αρετές για να ζήσουμε μία ζωή όπως την οραματιζόμαστε και την θέλουμε, σύμφωνα με τον αληθινό μας εαυτό. Έναν εαυτό που, φυσικά, μπορεί να ανανεώνεται και να εξελίσσεται συνεχώς.
Η συνάντηση με τον αληθινό μας εαυτό εμπεριέχει μία ειλικρινή και σε βάθος συζήτηση στην οποία θα χρειαστεί να αναλογιστούμε και να επεξεργαστούμε γεγονότα και εμπειρίες της ζωής μας. Στη συζήτηση αυτή, είναι σημαντικό ν’ αποφύγουμε να κρίνουμε τον εαυτό μας, ώστε να μπορέσουμε να αποδεχθούμε και να καλωσορίσουμε τον αληθινό μας εαυτό. Στο σημείο αυτό κρύβονται πολλές παγίδες, με κυριότερη το να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με άλλα άτομα ή ακόμη και τον εαυτό μας μεταξύ διαφορετικών εποχών. Κάθε φορά που συζητώ για συγκρίσεις μεταξύ προσώπων, θυμάμαι αυτό που μας έλεγαν οι δάσκαλοί μας στο δημοτικό σχολείο, «ποτέ δεν συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα, όπως τα μήλα με τα πορτοκάλια». Μπορεί να είναι και τα δύο φρούτα, υπάρχουν όμως σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Το γεγονός ότι είμαστε άνθρωποι σημαίνει ότι μοιραζόμαστε κάποια κοινά χαρακτηριστικά, αλλά υπάρχουν μεταξύ μας και πάρα πολλές διαφορές που μας καθιστούν μοναδικούς. Τόσο μοναδικούς που μπορούμε να ανακαλύπτουμε συνεχώς νέα στοιχεία στον εαυτό μας, κάθε φορά που τον προσεγγίζουμε με μία ειλικρινή διάθεση εξερεύνησης και ετοιμότητα για αποδοχή, αλλά και προσωπική ανάπτυξη.
Τροφή για σκέψη: Θυμάστε κάποια στιγμή στη ζωή σας που να ήρθατε σε επαφή με μία άγνωστη, αλλά σημαντική πτυχή του εαυτού σας; Τι ήταν αυτό που προκάλεσε την συγκεκριμένη εμπειρία; Πως αντιδράσατε; Με έκπληξη, με σύγχυση, με θυμό, με ντροπή, με λύπη, με χαρά; Καταφέρατε να αποδεχθείτε, να καλωσορίσετε και να «θρέψετε» αυτήν τη νέα πλευρά του εαυτού σας; Είστε έτοιμοι να την αλλάξετε αν νιώσετε την ανάγκη ή απαιτηθεί λόγω συγκυριών;
* Συμβουλευτικός ψυχολόγος και συγγραφέας – Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί του, για συμβολή στη διαχείριση ψυχολογικών και προσωπικών ζητημάτων που σας απασχολούν, μέσω του Κοινωνικού Οργανισμού “The Orange Bus (Το Πορτοκαλί Λεωφορείο)” (Ινστιτούτο Συμβουλευτικής, Δημιουργικής Επικοινωνίας & Έκφρασης + Ψυχομετρίας, τηλ. 6944-252208, chrisbibitsos@yahoo.gr, Φιλελλήνων 23, Έδεσσα).