Καύσιμα: Νέα “έκρηξη” στις τιμές απειλεί οικογενειακούς προϋπολογισμούς και αγορά – Ποια μέτρα βρίσκονται στο τραπέζι
Δύο πολεµικά µέτωπα πίσω από το ενεργειακό σοκ
Οι επόµενες ανακοινώσεις για τη συνέχιση της στήριξης στα καύσιµα κίνησης προγραµµατίζονται για τις 30 Σεπτεµβρίου, ενώ στις 14 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει νέο πακέτο,
Ένα νέο κύµα ακρίβειας πλήττει ήδη τους Ευρωπαίους καταναλωτές, αυτή τη φορά µε επίκεντρο τα υγρά καύσιµα. Από τις µεταφορές και τις τιµές των προϊόντων στα σούπερ µάρκετ µέχρι το κόστος θέρµανσης, οι ανατιµήσεις στο πετρέλαιο και τα προϊόντα διύλισης δηµιουργούν ένα εκρηκτικό µείγµα. Στην Ελλάδα, οι επόµενες ανακοινώσεις για τη συνέχιση της στήριξης στα καύσιµα κίνησης προγραµµατίζονται για τις 30 Σεπτεµβρίου, ενώ στις 14 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει νέο πακέτο, στο οποίο θα περιλαµβάνονται και οι παρεµβάσεις για το πετρέλαιο θέρµανσης.
Καύσιμα: Δύο πολεµικά µέτωπα πίσω από το ενεργειακό σοκ
Πίσω από το νέο ενεργειακό σοκ βρίσκονται δύο πολεµικά µέτωπα. Η σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίµων από την περιοχή, µε τη διέλευση από τα Στενά του Ορµούζ να παραµένει δραστικά περιορισµένη. Παράλληλα, ο πόλεµος Ρωσίας – Ουκρανίας έχει οδηγήσει σε πλήγµατα κατά ρωσικών διυλιστηρίων, περιορίζοντας περαιτέρω την παγκόσµια προσφορά πετρελαϊκών προϊόντων.
Το αποτέλεσµα είναι ότι το ντίζελ έχει εξελιχθεί σε έναν από τους µεγαλύτερους πονοκεφάλους για την Ευρώπη. Η µέση τιµή του στην Ε.Ε. κινείται στα 2,26 ευρώ ανά λίτρο, αυξηµένη κατά 38% από τα τέλη Φεβρουαρίου. Καθώς τα διυλιστήρια διεθνώς λειτουργούν ήδη µε υψηλή δυναµικότητα, µικραίνουν τα περιθώρια για όποια αποκλιµάκωση. Αντίθετα, αν εφαρµοστεί όντως απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ από τις ΗΠΑ, όπως σχεδιάζεται, τότε είναι προ των πυλών ένα ακόµα µεγαλύτερο ανοδικό ράλι.
Η νέα κρίση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αναταράξεις σε µεγάλες ευρωπαϊκές οικονοµίες. Στη Γαλλία, αλιείς προχώρησαν σε αποκλεισµούς λιµανιών της Μεσογείου, διαµαρτυρόµενοι για τις ανατιµήσεις. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσθετες ενισχύσεις 450 εκατ. ευρώ, επεκτείνοντας τη στήριξη σε 5,5 εκατοµµύρια εργαζοµένους µε χαµηλά εισοδήµατα και υψηλό κόστος µετακίνησης. Στη Γερµανία, όπου το ντίζελ έχει φτάσει τα 2,50 ευρώ ανά λίτρο, αποφασίστηκε προσωρινή φορολογική ελάφρυνση 17 λεπτών ανά λίτρο, από την 1η Οκτωβρίου.
Στην Ιταλία, η κυβέρνηση παρατείνει τις µειώσεις στους φόρους καυσίµων, προσπαθώντας παράλληλα να περιορίσει το δηµοσιονοµικό κόστος. Την ίδια στιγµή, η στενότητα στα αεροπορικά καύσιµα προσθέτει έναν επιπλέον παράγοντα αβεβαιότητας, ενώ η Ευρώπη αναζητεί πρόσθετες ποσότητες ακόµα και από τη Νότια Κορέα.
Τα μέτρα
Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει πως θα παρατείνει την επιδότηση στην αντλία για το ντίζελ κίνησης και θα προχωρήσει σε διπλή παρέµβαση για το πετρέλαιο θέρµανσης: επιδότηση στην αντλία, ώστε η τιµή διάθεσης να διαµορφωθεί κάτω από 1,75 ευρώ ανά λίτρο, και αύξηση του επιδόµατος θέρµανσης. Αν το πετρέλαιο θέρµανσης διετίθετο τώρα, χωρίς στήριξη, η τιµή του θα έφτανε στα 1,9 ευρώ ανά λίτρο. Επίσης, η µέση πανελλαδική τιµή του ντίζελ κίνησης είναι στα επίπεδα των 2,23 ευρώ ανά λίτρο, µε τη διπλή στήριξη Πολιτείας και διυλιστηρίων.
Ο χρονισµός των κυβερνητικών ανακοινώσεων υπαγορεύεται από την έντονη µεταβλητότητα των διεθνών τιµών. Υπενθυµίζεται πως για το ντίζελ κίνησης η πρώτη κρατική ενίσχυση «ενεργοποιήθηκε» τον Απρίλιο. Μένει επίσης να αποσαφηνιστεί αν θα συνεχιστεί η στήριξη των δύο διυλιστηρίων, τα οποία από τα µέσα Ιουλίου προσφέρουν έκπτωση στην αντλία για ντίζελ και βενζίνη.
Όσον αφορά το επίδοµα θέρµανσης, προβλέπεται οριζόντια αύξησή του, χωρίς αλλαγές στα εισοδηµατικά κριτήρια, ώστε να ενισχυθούν περίπου 1,2 εκατοµµύρια δικαιούχοι. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης νέο πλαφόν στα περιθώρια κέρδους εταιρειών εµπορίας και πρατηρίων, ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει ευρωπαϊκή δηµοσιονοµική ευελιξία, που θα επέτρεπε µείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Παράλληλα παρακολουθούνται τα υπόλοιπα ενεργειακά «µέτωπα».
Για το φυσικό αέριο εξετάζεται πρόσθετη στήριξη των νοικοκυριών που θερµαίνονται µε αυτό, αλλά δεν λαµβάνουν επίδοµα, χωρίς να έχουν ληφθεί αποφάσεις. Στο ρεύµα δεν σχεδιάζονται προς το παρόν επιδοτήσεις.
