Η Ελλάδα για μία ακόμη χρονιά βρέθηκε σε κατάσταση πύρινης πολιορκίας. Τις προηγούμενες ημέρες ο θλιβερός απολογισμός των πολλαπλών εστιών φωτιάς που ξέσπασαν σε όλη τη χώρα κατέγραφε τρεις νεκρούς πυροσβέστες, αλλά και χιλιόμετρα καμένων εκτάσεων από την Κρήτη, την Πελοπόννησο, τα νησιά των Κυκλάδων (όπως η Πάρος και η Ανδρος) μέχρι τη Βοιωτία, την Αργολίδα, την Αρτα, αλλά και περιοχές της Αττικής.
Ολα αυτά πριν καν ξεκινήσουν οι πρώτες ημέρες του Αυγούστου, τον οποίο, και λόγω των ανέμων που φέρνει σε πολλές περιοχές της χώρας, οι μετεωρολόγοι θεωρούν ιδιαίτερα επικίνδυνο μήνα.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές πλήττουν επί εβδομάδες και άλλες χώρες της Ευρώπης, με τις καμένες εκτάσεις και τις ανθρώπινες απώλειες σε Γαλλία και Ισπανία να γεμίζουν τις πρωτοσέλιδες αναφορές πολλών ειδησεογραφικών ομίλων ανά τον κόσμο. Στην Ελλάδα, οι ειδικοί επιστήμονες διαπιστώνουν ότι η κατάσταση αυτή είναι ένα «πάντρεμα» των ακραίων καιρικών συνθηκών με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και προειδοποιούν ότι η πιο δύσκολη περίοδος του καλοκαιριού βρίσκεται ακόμη μπροστά μας.
«Το όλο θέμα κρίνεται στην πρόληψη. Οταν μια φωτιά εξελίσσεται κάτω από τέτοιες συνθήκες, η κατάσβεσή της γίνεται εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη. Προσπαθείς να περιορίσεις τις συνέπειές της» δηλώνει ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), ομότιμος καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ευθύμιος Λέκκας.
Οπως αναφέρει, η επικινδυνότητα διαμορφώνεται από τη συνύπαρξη τριών κρίσιμων παραγόντων: των ισχυρών ανέμων, της μορφολογίας του εδάφους και της καύσιμης ύλης. Ο κ. Λέκκας προειδοποιεί για τις σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες των πυρκαγιών μετά το πέρασμά τους. Η απώλεια της βλάστησης οδηγεί σε διάβρωση των εδαφών, αυξάνει τον κίνδυνο κατολισθήσεων, πλημμυρών και μακροπρόθεσμα συμβάλλει στην ερημοποίηση των πληγεισών περιοχών.
Εντονη ανησυχία
Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί δεν κρύβουν την ανησυχία τους για το χρονικό διάστημα που ακολουθεί. Οπως επισημαίνει ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Κώστας Λαγουβάρδος, από τα μέσα Ιουλίου έως και τα τέλη Αυγούστου έχουν καταγραφεί στο παρελθόν ορισμένες από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές στην Ελλάδα, γεγονός που συνδέεται με τις ιδιαίτερα δυσμενείς πυρομετεωρολογικές συνθήκες της περιόδου: την απουσία βροχοπτώσεων, τις υψηλές θερμοκρασίες και την επικράτηση ισχυρών ανέμων. «Οι τέσσερις εβδομάδες του Αυγούστου είναι πάντα πολύ κρίσιμες» τονίζει ο κ. Λαγουβάρδος.
Παρά το γεγονός ότι οι θερμοκρασίες δεν θα είναι ακραίες για την εποχή, η διάρκεια της ζέστης θα είναι «ενοχλητική» και αναμένεται να επιβαρύνει σημαντικά τα δασικά οικοσυστήματα, καθώς η βλάστηση θα γίνεται ολοένα και πιο ξηρή, αυξάνοντας την ευφλεκτότητα, δηλαδή την ικανότητα ενός υλικού να πιάνει φωτιά και να καίγεται εύκολα. Η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη εφόσον μετά την πρώτη εβδομάδα ενισχυθούν τα μελτέμια, ένα φαινόμενο που αποτελεί συνηθισμένο χαρακτηριστικό της περιόδου.
Στα μέτωπα της φωτιάς
Σε Ρέθυμνο και Γύθειο, εκτός απο την τεράστια οικολογική καταστροφή, τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους μαχόμενοι ηρωικά με τις φλόγες. Στις ίδιες περιοχές, καμένη γη, καμένα σπίτια, καλλιέργειες που χάθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά και άνθρωποι που επιστρέφουν στις περιουσίες τους προσπαθώντας να καταλάβουν τι έχει απομείνει.
«Εδώ ήταν το σπίτι μας, κάηκε» λέει ο Γιώργος Τζοΐδης, κάτοικος της Πρέβελης Ρεθύμνου κοιτάζοντας τα αποκαΐδια. Ο ίδιος κινδύνευσε από την πύρινη λαίλαπα όταν εγκλωβίστηκε με τη σύζυγό του στο σπίτι τους. Βλέποντας τις φλόγες να έχουν τυλίξει το σπίτι τους, ειδοποίησε το «112» και άμεσα στήθηκε επιχείρηση από άνδρες της ΕΜΑΚ για τον απεγκλωβισμό και τη μεταφορά τους σε ασφαλές σημείο. Αλλοι διασώθηκαν μέσω θαλάσσης από παραλίες που είχαν εγκλωβιστεί, σε Αγιο Παύλο και Πρέβελη.
Πυροσβέστες, συγκλονισμένοι για τον άδικο χαμό των συναδέλφων τους, περιέγραφαν στο «Βήμα» ένα εξαιρετικά δύσκολο φαινόμενο στην Κρήτη, με ριπές ανέμων που έφταναν τα δώδεκα μποφόρ και μια φωτιά που άλλαζε συνεχώς κατεύθυνση. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, χρειάστηκε να απομακρυνθούν την τελευταία στιγμή για να μην εγκλωβιστούν από τις φλόγες.
Ο Κωσταντίνος Παπαντώνης, πρόεδρος του Πανελλαδικού Σωματείου Πυροσβεστών, θυμίζει ότι «τον Ιούλιο του 2007 είχαμε πάλι τρεις νεκρούς πυροσβέστες στο Ρέθυμνο, μαζί με δεκάδες ακόμα άτομα. Είκοσι περίπου χρόνια μετά συζητούμε τα ίδια προβλήματα. Υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού και οχημάτων μεσαίας κατηγορίας για δασικές φωτιές. Ο μέσος όρος ηλικίας του προσωπικού είναι άνω των πενήντα ετών» λέει χαρακτηριστικά.
