Μάρτης. Πρώτος μήνας της Ανοιξης. Η φύση ξυπνά και αναγεννιέται. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή η φύση αλλάζει, αποκτά χρώματα, αρώματα, τα πουλάκια πετάνε χαρούμενα και τιτιβίζουν, όπως γράφαμε και στις εκθέσεις του σχολείου. Το ίδιο συμβαίνει και σ’ εμάς. Αλλάζει η διάθεσή μας, μας αρέσει που η μέρα μεγαλώνει, η θερμοκρασία ανεβαίνει, έχουμε περισσότερη όρεξη για βόλτες, η φύση μας καλεί να την απολαύσουμε. Το κάλεσμα αισιοδοξίας που σκορπά η καταπράσινη φύση, περνάει υποσυνείδητα στο μυαλό μας και ορίζει την σκέψη μας. Ανοιξη της φύσης και της ψυχής.
Φέτος όμως η άνοιξη δε θα έρθει στο κεντρικό ποτάμι της πόλης μας, τον Εδεσσαίο ποταμό. Φρόντισαν γι’ αυτό οι τοπικές αρχές και οι αρμόδιες υπηρεσίες. Τα παραποτάμια δέντρα, που για όλους εμάς τους Εδεσσαίους, αλλά και τους επισκέπτες της πόλης μας ήταν σημείο αναφοράς για το καταπράσινο τοπίο, τα πανύψηλα δέντρα, την απαράμιλλη ομορφιά και την αισθητική απόλαυση, δεν υπάρχουν πια. Καρατομήθηκαν. Η κακοποίηση που υπέστησαν τα δέντρα με τη βάρβαρη και αλόγιστη κλάδευσή τους αποτελεί ένα περιβαλλοντικό «έγκλημα».
Και όλοι έχουμε την εύλογη απορία και αναρωτιόμαστε. Γιατί έγιναν αυτά τα κλαδέματα; Πως τα έκαναν έτσι τα δέντρα; Θα συνέλθουν τα δέντρα ποτέ;
Τα δέντρα θυσιάστηκαν στο βωμό της τσιμεντοποίησης του ποταμού. Οι κορμοί που απέμειναν τελικά, όσοι από αυτούς επιζήσουν, θα μας θυμίζουν ότι κάποτε υπήρχαν εκεί δέντρα. Γιατί τα περισσότερα έχουν θαφτεί μέσα στο τσιμέντο και στο τσιμέντο δεν υπάρχει ζωή. Δεν υπήρχε κανένας λόγος για τόσο εκτεταμένη και καθολική κοπή των δέντρων που είχε σαν αποτέλεσμα την οπτική και αισθητική υποβάθμιση όλης της περιοχής του ποταμού. Βέβαια υπήρξαν και παράπλευρες απώλειες, με κοπή δέντρων και σε άλλα σημεία της πόλης, για να μην θεωρηθεί ότι όλη η καταστροφή έγινε για την κατασκευή του έργου τσιμεντοποίησης του ποταμού.
Ο Δήμος Εδεσσας επιστρατεύτηκε να εξυπηρετήσει την κατασκευή του έργου, αφού τα δέντρα κόβονταν το ένα μετά το άλλο, ακολουθώντας την πορεία των εργασιών. Το έργο δεν προέβλεπε την κοπή των δέντρων και αν το έκαναν θα ήταν παράνομο, γι’ αυτό επέλεξαν την ….. κλάδευσή τους.
Αυτό θυμίζει κατά παράφραση το γνωστό «κόβειν δια του κλαδέματος». Και αν προσπαθήσεις να βρεις ποιος πήρε την απόφαση να κοπούν έτσι τα δέντρα, αν η απόφαση ήταν νόμιμη, ποιοι ήταν υπεύθυνοι, θα απογοητευτείς. Ο ένας ρίχνει την ευθύνη στον άλλο. Η Δημοτική Αρχή στις υπηρεσίες και αντιστρόφως. Επικαλούνται ότι θα αποκατασταθούν. Η όποια αποκατάσταση όμως θα είναι δυσανάλογη του μεγέθους της καταστροφής και στο τέλος τα δέντρα θα έχουν καταστραφεί και στην θέση τους θα φυτέψουν θάμνους και θα τελειώσει εκεί η ιστορία.
«Χαμηλή βλάστηση». Αυτός είναι ο στόχος για την παραποτάμια περιοχή. Αυτό προβλέπει η προγραμματική συμφωνία που θα γίνει μεταξύ της Αντιπεριφέρειας και του Δήμου Εδεσσας, για την οποία μάλιστα είναι εξασφαλισμένο και το σχετικό χρηματικό ποσό. Και όλα αυτά χωρίς να το γνωρίζουν οι πολίτες, χωρίς να ρωτηθούν αν συμφωνούν. Η μαζική κοπή όλων των παραποτάμιων δέντρων με τόση χαρακτηριστική ευκολία και χωρίς καμία περιβαλλοντική ευαισθησία είναι ένα λυπηρό φαινόμενο που έχει απογοητεύσει όλους τους Εδεσσαίους. Μιλάμε για βία και εξευτελισμό των δέντρων.
Δυστυχώς, οι «ειδήμονες» δεν κατανόησαν την αξία των δέντρων και την προσφορά τους στο φυσικό περιβάλλον της πόλης και στην ζωή μας. Τα δέντρα κατά μήκος του ποταμού ήταν το σημαντικότερο στοιχείο του πράσινου της πόλης με τεράστια σημασία για το περιβάλλον και την ποιότητα της ζωής μας, με καθοριστικό ρόλο στον εξωραϊσμό της πόλης και στην αίσθηση επαφής με την φύση. Η μαγική εικόνα με τις καταπράσινες φυλλωσιές των δέντρων να σκεπάζουν το ποτάμι και την παραποτάμια διαδρομή θα είναι πλέον μια ανάμνηση για τους Εδεσσαίους.
Η μαζική κοπή τους σημαίνει την υποβάθμιση του περιβάλλοντος της περιοχής, την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, την αύξηση της θερμοκρασίας, την έλλειψη σκιάς, την απουσία βιοποικιλότητας και ιδιαίτερα πουλιών. Σημαίνει το τέλος της επισκεψιμότητας και της τουριστικής κίνησης στον Εδεσσαίο ποταμό. Η εικόνα του είναι αποκαρδιωτική με τους τόνους τσιμέντου και την έλλειψη κάθε ίχνους ζωής. Εκεί που τέτοια εποχή πρασίνιζε ο τόπος,περνούσες κάτω από τα πανύψηλα δέντρα, κάτω από την δροσερή σκιά τους, άκουγες τα πουλιά και η ψυχή και το μυαλό σου αναγάλλιαζε από την ομορφιά της φύσης, φέτος υπάρχει η απόλυτη καταστροφή. Δεν έχει απομείνει τίποτα. Περνάς από εκεί και τα μόνα συναισθήματα που νοιώθεις είναι απογοήτευση, οργή και αγανάκτηση. Για όλους αυτούς που με τόση ευκολία,περισσή απερισκεψία και ελαφρά συνείδηση αφαίρεσαν ότι η φύση είχε δημιουργήσει εδώ και δεκάδες χρόνια.
Η όποια κλάδευση των δέντρων, αν χρειαζόταν, έπρεπε να γίνει με ορθολογική και αειφορική διαχείριση γιατί έχουμε υποχρέωση να παραδώσουμε στις επερχόμενες γενιές έναν κόσμο καλύτερο, πιο όμορφο και πιο πράσινο.
Η πόλη μας είναι φημισμένη για το νερό και το πράσινο που διαθέτει. Είναι υποχρέωσή μας να διατηρήσουμε την φυσική μας κληρονομιά. Ολοι όσοι αγαπάμε αυτή την πόλη έχουμε χρέος να την προστατεύουμε. Δεν αρκούν τα μεγάλα λόγια, οι πράξεις του καθενός δείχνουν την αγάπη για τον τόπο του. Και εδώ οι πράξεις ήταν κατώτερες των περιστάσεων. Τα δέντρα είναι ξεχωριστές φυσικές οντότητες, το καθένα με την δική του πολυετή ιστορία και απαιτούν την ανάλογη μεταχείριση. Το πράσινο τοπίο δείχνει το επίπεδο μιας κοινωνίας, την ποιότητα της ζωής και είναι πόλος ελκυστικότητας και τουριστικής ανάπτυξης. Οφείλουμε να το διαφυλάξουμε για να έχουμε την ελπίδα ότι κάθε χρόνο θα έρχεται η Ανοιξη.
* Δραγούμη Βασιλική
Συνταξιούχος Δικηγόρος
Μέλος της Κίνησης Πολιτών για τον Εδεσσαίο ποταμό
