728 x 90

Από τον Εδεσσαίο Δ. Ευαγγελίδη η κεντρική ομιλία στη Νάουσα

img

ΓΙΑ ΤΗΝ 199Η ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΟΥ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ - ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΝΝΑΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Παρουσία της Προέδρου του "Ελλάδα 1821-2021", Γιάννας Αγγελοπούλου, πραγματοποιήθηκαν οι εκδηλώσεις μνήμης, στον Δήμο της ηρωικής πόλης της Νάουσας, για τα 199 χρόνια από το ολοκαύτωμα του 1822.
Την κεντρική ομιλία έκανε ο συντοπίτης μας, συγγραφέας, Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης.

Η ομιλία 
"Συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ, όπως κάθε χρόνο, για δύο ιδιαίτερα σημαντικούς λόγους: 
Να τιμήσουμε τους ηρωικούς νεκρούς μας, γυναίκες, άνδρες και παιδιά που χάθηκαν στο ολοκαύτωμα της Ηρωικής Πόλης της Νάουσας και 
Να αποτίσουμε έναν ελάχιστο φόρο τιμής στους προγόνους μας, που πότισαν με το αίμα τους το δέντρο της Ελευθερίας σε κάθε γωνιά του ελληνικού χώρου στα χρόνια της Εθνεγερσίας του 1821. 
Με την ευκαιρία θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι το αίτημα της αποτίναξης του οθωμανικού ζυγού υπήρξε πανελλήνιο και ενστερνίσθηκε από όλες τις κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού. Λαϊκοί και κληρικοί, έμποροι και καπετάνιοι μαζί με αγρότες, επαγγελματίες και διανοούμενους, άνθρωποι του μόχθου και άνθρωποι του πνεύματος, αστοί και χωρικοί σύσσωμοι έδωσαν τον υπέρ πάντων αγώνα για την απελευθέρωση της Πατρίδας.  
Με απλά λόγια, ήταν μια Επανάσταση Εθνική και όχι αστική ή κοινωνική όπως κάποιες άλλες επαναστάσεις που επικαλούνται ορισμένοι μεταμοντέρνοι ιστοριογράφοι.  
Οι Έλληνες αντέδρασαν το 1821 οργανωμένα αυτήν την φορά χάρη στην προεργασία της Φιλικής Εταιρείας, ενάντια στην βάρβαρη Οθωμανική Κατοχή, που με την σκληρή, καταπιεστική και ταπεινωτική πολιτική της, εξωθούσε τους υπόδουλους υπηκόους της σε συνεχείς στάσεις, εξεγέρσεις και επαναστατικά κινήματα είτε σε τοπικό επίπεδο είτε σε ευρύτερες περιοχές του ελλαδικού χώρου. 

Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι στους σκοτεινούς εκείνους χρόνους η Εκκλησία αναδείχθηκε σε πολύτιμο συμπαραστάτη και εμψυχωτή του «δουλεύοντος (=υπόδουλου) γένους».  
Όλοι οι απελευθερωτικοί αγώνες και τα επαναστατικά κινήματα που προαναφέραμε πραγματοποιήθηκαν με την ηθική και υλική υποστήριξη της Ορθοδοξίας και την ενεργό συμμετοχή των Κληρικών της.  
Αυτό το αναγνώρισε επίσημα η «ἁρµόδια γιά τά ἐκκλησιαστικά Νοµοσχέδια Ἐπιτροπή τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς» το 1852 και διακήρυξε ότι: «η Ορθόδοξος Εκκλησία διετήρησεν εν ταις περιπετείαις των χρόνων, την πνευματικήν και ηθικήν ενότητα των Ελλήνων». 
Ο Αγώνας για την Ανεξαρτησία της Πατρίδας μας, που οδήγησε μετά από 400 περίπου χρόνια στην δημιουργία του (αρχικά περιορισμένου σε έκταση) ανεξάρτητου από τους Οθωμανούς ελληνικού κράτους, υπήρξε μια μακρά και οργανωμένη προσπάθεια σύμπαντος του Ελληνισμού, του οποίου τα εθνικά γεωγραφικά όρια προσδιόρισαν η Χάρτα του Ρήγα και το καταστατικό της Φιλικής Εταιρίας. 

Ωστόσο, η δράση των Μακεδόνων κατά το διάστημα της Ελληνικής Επανάστασης και η συμμετοχή τους στα πολεμικά γεγονότα της περιόδου, δεν παρουσιάσθηκαν επαρκώς από τους ιστοριογράφους, με συνέπεια να εμφανίζεται μάλλον ως ασύνδετη και μεμονωμένη κίνηση.  
Πράγματι, ενώ όλοι γνωρίζουν για τη δράση και την προσφορά του Γέρου του Μωριά, του Καραϊσκάκη, του Ανδρούτσου, του Κανάρη και τόσων άλλων αγωνιστών της νότιας Ελλάδας και των νησιών, ελάχιστοι γνωρίζουν για τη δράση και την προσφορά του Αγγελή Γάτσου, του Γέρο-Καρατάσιου, του Τσιάμη Καρατάσιου, του Διαμαντή Νικολάου, του Ζαφειράκη, του Φαρμάκη, του Γεωργάκη Ολύμπιου, του Εμμανουήλ Παπά, του Κασομούλη, του Λασσάνη και πολλών άλλων.   
Οφείλουμε λοιπόν να επισημαίνουμε σε κάθε περίπτωση και με κάθε ευκαιρία ότι η Μακεδονία και οι Μακεδόνες πλήρωσαν συνειδητά βαρύ τίμημα, γνωρίζοντας ότι θα περιέρχονταν σε δεινή θέση, μια και ο κύριος όγκος των οθωμανικών στρατευμάτων βρισκόταν κυριολεκτικά στο κατώφλι των κατοικιών τους. Παρ’ όλα αυτά δεν δίστασαν στιγμή, όπως αποδείχθηκε από τα ολοκαυτώματα της Χαλκιδικής και της Νάουσας. Ακόμη και μετά τις καταστροφές συνέχισαν με αμείωτο πείσμα τον αγώνα στην νότια Ελλάδα, έχοντας πιστέψει απόλυτα στο σύνθημα Ελευθερία ή Θάνατος. Δυστυχώς, ο μεν θάνατος και οι κακουχίες υπήρξαν άμεσες, ενώ έπρεπε να περάσει περίπου ένας αιώνας ακόμη για να δικαιωθούν οι αγώνες τους, με την απελευθέρωση της Μακεδονίας το 1912. 

Η εξέγερση της Νάουσας κατά των Τούρκων και το ολοκαύτωμά της, παρότι είναι  ιδιαίτερα σημαντικά κομμάτια της νεώτερης Ιστορίας μας, είναι ελάχιστα γνωστά. Κι αυτό μόνο χάρη στην θυσία των γυναικών στην Αράπιτσα και στην μικρή αναφορά που γίνεται σε σχολικά εγχειρίδια.  
Ἡ Νάουσα τιμοῦσε πάντοτε καί τιμᾶ δικαιολογημένα ὡς ἐθνομάρτυρες, ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θυσιάσθηκαν στόν μεγάλο χαλασμό πολεμῶντας, ἀλλά καί ὅλους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι προτίμησαν τόν θάνατο ἀπό τήν ὑποδούλωση καί τήν ἀτίμωση στά χέρια τῶν Τούρκων. Δέν εἶχε ἀποδώσει ὅμως ἡ Ἐκκλησία μέχρι πρόσφατα τήν ὀφειλόμενη τιμή στούς νεομάρτυρές της. 
Ευτυχώς, οι νεομάρτυρες της Ναούσης με ενέργειες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος αναγράφηκαν και επίσημα με Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2010, στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας και το γεγονός εορτάσθηκε πανηγυρικά στις 25 και 26 Ιουνίου 2011. Έκτοτε, η μνήμη τους εορτάζεται την Κυριακή του Θωμά.

Μνημονεύω σχετικά τα όσα ανέφερε ο Δημήτριος Υψηλάντης σε ομιλία του προς τους κατοίκους της Ύδρας στις 21 Αυγούστου 1822 όπου τόνισε μεταξύ άλλων: «Γνωρίζετε ότι μήτε πλούτος, μήτε κτήματα μήτε υπάρχοντα εξισούνται με την ελευθερίαν, με τη ζωήν των γυναικών και των παιδιών σας. Έχετε προ οφθαλμών τα θλιβερά παραδείγματα των δυστυχεστάτων αδελφών μας, Χίων, Κασσανδρινών, Νιαουστινών και άλλων, δια τα οποία ανατριχιάζετε βέβαια οσάκις τα συλλογίζεσθε…». 

Κλείνοντας, επέλεξα ένα απόσπασμα από το υπόμνημα που υποβλήθηκε προς την «Σεβαστήν Δ΄ των Ελλήνων Εθνοσυνέλευσιν» από τους πληρεξουσίους των πέντε της Μακεδονίας Επαρχιών που συμμετείχαν στις εργασίες της στο Άργος, με ημερομηνία 4 Αυγούστου 1829. Αποτελεί μια ενδεικτική καταγραφή της συμμετοχής των Μακεδόνων πολεμιστών στην νότια Ελλάδα και της σημαντικότατης προσφοράς τους στην Εθνεγερσία. Αφού αναφερθεί το κείμενο στα γεγονότα της Μακεδονίας, που απασχόλησαν τα οθωμανικά στρατεύματα για πάνω από 8 μήνες και τα παρεμπόδισαν να σπεύσουν στην νότια Ελλάδα, κατονομάζει τις μάχες που έδωσαν οι Μακεδόνες: 
Εύβοια, Πέτα, Κομπότι, Αθήνα, Τρίκκερι, Αταλάντη, Μακρυνόρος, Δερβενάκια και Μεσολόγγι, απόκρουση απόβασης στην Σκιάθο, φρούρηση της Ύδρας από πιθανή απόβαση, η μεγαλειώδης νίκη στον Σχινόλακκα της Μεσσηνίας εναντίον των αιγυπτιακών στρατευμάτων του Ιμπραήμ που διέθεταν σύγχρονο εξοπλισμό, εκπαιδευμένων και πλαισιωμένων με Ευρωπαίους αξιωματικούς, ο χαμός των 600 Μακεδόνων στην καταστροφή των Ψαρών. 
Δεν είχαν τελειωμό οι θυσίες των Μακεδόνων! 
Με αυτά κατά νου, ας αναφωνήσουμε όλοι:  
Ζήτω η ηρωική πόλη της Νάουσας! Τιμή και Δόξα στους νεκρούς μας! Ζήτω η Ελλάς!